– Abhijith R. Shastry
Shastry.abhi@live.com

It is evident from Vaishnava Samprādaya that Maha Vishnu or Srimań Nārāyana is the supreme being who lives in the consciousness of every being and drives the knowledge behind every creation in this colossal multiverse. He is at the epicentre in a divine sleep, and his consort Lakshmi (Sri Devi) at his feet, hence forming the Purusha & Prakŕti duality. He is then adorned by his 8 wives (Ashta Mahishi’s) imagined as the 8 inner petals of the Mahāpadma. The bed of the flower being created from the body of Shesha and all his divine family members at sides waiting for his command – Mukhyaprāna, Brahma, Rudra, Garuda and all other devatha’s. Just imagining this make us realize that he is the ‘Sarvāntaryāmi‘.

He, being the driving force within all the Devatha’s, with each one driven by a different roopa of himself according to the appropriate ‘Tatva’, to perform assigned ‘Karma’. I have tried to create a modest listing of such Devatha’s along with the roopa of Vishnu within each of them. My sincere thanks to Chi. Anirudha Bhat, Kadandale, and few other renowned scholars for helping me with all relevant details and research.

*Note: Some of the deities orchestrate more than one Tatva, and hence, the Antaryāmi of that deity would be multiple. As these details are scattered across in Sookta’s and Samhita’s it would be difficult to collate for each deity in this article. Hence, the below listing is focussed at the most popular names of the Antaryāmi roopa that drives the deity.

The post Mahavishnu as the Antaryāmi first appeared on Shivalli Brahmins.

– Abhijith R. Shastry

The Mādhwa Sampradāya or school of thought emphasizes on Devathā Tāratamya, which relates to a complex hierarchy of Devathās (Gods). Achārya Madhwa has formulated this in detail in his many works. It is important to understand this hierarchy to understand not only the role of various Gods but also the driving force of his/her Antaryāmi, to maintain the cosmic order. As the Purusha Sūktha says, ‘He (Parama Purusha/Sri Hari/Nārāyaņa considered as the Supreme Being) is the manifestation of the cosmic multiverse’ where different universes are created and destroyed time-to-time. The subsequent 17 layers of Devathas are meant for executing various roles in maintaining this cosmic order with his supervision. In comparison we (mānavas) are not even equivalent to the mere dust particle of his feet. Lot of scholars have written in detail, sung in praise and describled about this in their works. This is a small attempt for our internet readers to illustrate this hierarchy for a beginner’s understanding, inspired from Achārya Madhwa’s Tatvasiddhānta and the work of great saint Jagannātha Dasa, Ārohana Tāratamya Sandhi (from Harikathāmrithasāra) and all my Gurudeva’s who helped me put forth this in place.

Note: Information presented here is for reference and general purposes only. We recommend going through actual scholarly works of Madhwa school of thought, for any in depth analysis of this subject.

The post Hierarchy of Gods in Dwaitha Philosophy first appeared on Shivalli Brahmins.

     ಧನುರ್ಮಾಸವು  ದೇವತೆಗಳ  ಉಷ:ಕಾಲ. ಮಕರಕ್ಕೆ  ಸೂರ್ಯ  ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ  ಉತ್ತರಾಯಣದೊಂದಿಗೆ  ದೇವತೆಗಳಿಗೆ  ಹಗಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ  ದೇವತೆಗಳ ಅರುಣೋದಯಕಾಲದಲ್ಲಿ  ನಮ್ಮ  ಅರುಣೋದಯಕಾಲದ  ಪೂಜೆ  ಕರ್ತವ್ಯ. 

ಹುಗ್ಗಿ ನೈವೇದ್ಯ 

        ‘ಮುದ್ಗ’ವೆಂದರೆ  ಹೆಸರುಬೇಳೆ. ಅಕ್ಕಿಗೆ  ಸಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ  ಹೆಸರುಬೇಳೆ  ಹಾಕಿ  ಬೇಯಿಸಿದಾಗ  ಮುದ್ಗಾನ್ನವೆನಿಸುತ್ತದೆ.  ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಕೊಬ್ಬರಿ  ಕಾಳುಮೆಣಸುಗಳನ್ನು  ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಈ  ಮುದ್ಗಾನ್ನವು  (ಹುಗ್ಗಿ) ಧನುರ್ಮಾಸದ  ನೈವೇದ್ಯ. 

      ಧನುರ್ಮಾಸದಲ್ಲಿ  ಹುಗ್ಗಿಯನ್ನು  ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ  ಮೊದಲು  ಹರಿಯನ್ನು  ಪೂಜಿಸಿ  ನಿವೇದಿಸುವವನು  ಸಾವಿರ  ವರ್ಷ ಪೂಜೆಯ  ಫಲವನ್ನು  ಒಂದು  ಪೂಜೆಯಿಂದ  ಪಡೆಯುತ್ತಾನಂತೆ. 

         ಕೋದಂಡಸ್ಥೇ ಸವಿತರಿ  ಮುದ್ಗಾನ್ನಂ  ಯೋ  ನಿವೇದಯೇತ್  | 

          ಸಹಸ್ರವಾರ್ಷಿಕೀ  ಪೂಜಾ  ದಿನೇನೈಕೇನ  ಸಿದ್ಧ್ಯತಿ ||

                                                                           (ಆಗ್ನೇಯಪುರಾಣ ) 

*  ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ  ನಕ್ಷತ್ರ  ಕಾಣಿಸುವ  ಹೊತ್ತಿಗೆ  ನಡೆಯುವ  ಧನುರ್ಮಾಸಪೂಜೆ  ಉತ್ತಮ.  ನಕ್ಷತ್ರ  ಕಾಣದಾದಾಗ  ನಡೆಸುವ  ಪೂಜೆ  ಅಧಮ.  ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ  ಪೂಜೆ  ನಿಷ್ಫಲ  ಎಂದಿದೆ  ಕೃಷ್ಣಾಚಾರ್ಯ ಸ್ಮೃತಿ. 

*  ಧನು:ಪೂಜೆಯನ್ನು  ಮಾಡಲಾಗದಾದಾಗ  ಆ  ಕಾಲದಲ್ಲಿ  ಸ್ನಾನಿಸಿ  ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ  ಪೂಜೆಯನ್ನು  ದರ್ಶನಮಾಡಬೇಕು.  

*  ಅನಿವಾರ್ಯಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ  ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ(ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ  ಮೊದಲು)  ದೇವ  ಪೂಜೆಯನ್ನು  ಮಾಡಿ  ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆಯನ್ನು  ನಂತರದಲ್ಲೂ  ಮಾಡಬಹುದು. 

*  ಧನು:ಪೂಜೆಯಾದ  ಮೇಲೆ  ವಿಪ್ರರನ್ನು  ಮುದ್ಗಾನ್ನದಿಂದ  ಭೋಜನ  ಮಾಡಿಸಿ  ಪ್ರಾತಃ:ಕಾಲದಲ್ಲೇ  ತಾವೂ  ಉಣ್ಣುವ  ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. 

*  ಧನುರ್ಮಾಸದಲ್ಲಿ  ಬರುವ  ವ್ಯತೀಪಾತ  ಮತ್ತು  ವೈಧೃತಿ ಯೋಗಗಳು  ಪರಮಪರ್ವಕಾಲವೆನಿಸಿದ್ದು  ಅಂದಿಗೆ  ಕೆಲವು  ವಿಶೇಷವಿಧಿಗಳಿವೆ.

ಧನುರ್ವ್ಯತೀಪಾತ, ಧನುವೈರ್ಧೃತಿ 

       ‘ಯೋಗೇಷು  ಪರ್ವಕಾಲ: ಸ್ಯಾತ್  ವ್ಯತೀಪಾತಶ್ಚ ವೈಧೃತಿ: ‘ ಎಂಬ  ಸ್ಮೃತಿವಚನದಂತೆ  ವ್ಯತೀಪಾತ ಮತ್ತು  ವೈಧೃತಿಯೆಂಬ  ಎರಡು  ಯೋಗಗಳು  ಪರ್ವಕಾಲಗಳು .

ಇವು  ಪಿತೃಪ್ರೀತಿಕರವಾದ  ಷಣ್ಣವತಿಗಳಲ್ಲಿ  ಸೇರಿದ  ಪಿತೃದಿನಗಳು. ಧನುರ್ಮಾಸ(ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ)ದಲ್ಲಿ  ಬರುವ  ಧನುರ್ವ್ಯತೀಪಾತ  ಮತ್ತು  ಧನುರ್ವೈಧೃತಿಗಳು  

ಸಾವಿರ  ಆರ್ಧೋದಯಪರ್ವಕಾಲ(ಪುಟ.೧೯೨ )ಕ್ಕಿಂತಲೂ  ಮಿಗಿಲು. ನೂರಾರು  ವಾಜಪೇಯಾಧ್ವರಕಾಲಕ್ಕಿಂತಲೂ  ಮಿಗಿಲು  ಎಂದಿದೆ  ಅಗ್ನಿಪುರಾಣ. 

       ಇಂದು  ಉಷ:ಕಾಲಪೂಜೆಯೊಡನೆ  ಪಿತೃಗಳಿಗೆ  ತಿಲತರ್ಪಣ  ಕೊಡಬೇಕು. ಮೊದಲು  ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು  ಕೊಡಬೇಕು.  

ಸಂಕಲ್ಪ – ,ಧನುರ್ಮಾಸನಿಯಾಮಕಸಂಕರ್ಷಣ ಪ್ರೇರಣಾಯಾ ಸಂಕರ್ಷಣರೂಪಿಪರಮಾತ್ಮ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ  ಧನುರ್ವ್ಯತೀಪಾತಪರ್ವಕಾಲೇ  ಪಿತೃತರ್ಪಣಾಖ್ಯಾಂ  ಕರ್ಮ  ಕರ್ತುಂ ಆದೌ ವ್ಯತೀಪಾತಾರ್ಘ್ಯದಾನಂ  ಕರಿಷ್ಯೇ  |

                ವ್ಯತೀಪಾತ   ಮಹಾಸತ್ವ  ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಣಾಶನ |

                ಸಹಸ್ರಬಾಹೋ  ವಿಶ್ವಾತ್ಮನ್  ಗೃಹಾಣಾರ್ಘ್ಯಂ  ನಮೋಸ್ತುತೇ  || 

                ವ್ಯತೀಪಾತ  ನಮಸ್ತೇಸ್ತು  ನಮಸ್ತೇ  ವಿಶ್ವಮಂಗಲ |

               ವಿಷ್ಣು ಚಕ್ರ ಸ್ವರೂಪಾಯ  ನಮಸ್ತೇ  ದಿವ್ಯತೇಜಸೇ ||

ಈ  ಮಂತ್ರದಿಂದ  ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ  ಒಂದು  ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನಿತ್ತು  ಪಿತೃತೀರ್ಥದಿಂದ  ಮಹಾಲಯದಲ್ಲಿ  ಹೇಳಿದ  ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ  ಸರ್ವಪಿತೃತರ್ಪಣವನ್ನು  ಕೊಡಬೇಕು. 

ಪ್ರಾರ್ಥನೆ 

                 ವಿಷ್ಣುಪ್ರಿಯ  ವ್ಯತೀಪಾತ  ಪಿತೃಣಾಮನೃ ಣಪ್ರದ  || 

                 ಪಿತೃಣಾಂ  ಮಮ  ವೈಕುಂಠಂ  ಪ್ರಯಚ್ಛ  ಭಗವನ್  ಹರೇ  ||

   ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದೇನ  ಮೇ  ಭಕ್ತಿರಸ್ವೇವಮನಪಾಯಿನೀ |

           ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನವೈರಾಗ್ಯಂ  ಪ್ರಯಚ್ಛ  ಭಗವನ್  ಮಮ ||

ಅನೇನ  ಧನುರ್ವ್ಯತೀಪಾತ   ಪೂಜಾರ್ಘ್ಯತಿಲತರ್ಪಣಾದಿಕರ್ಮಕರಣೇನ  ವಿಷ್ಣುಚಕ್ರಾಂತ:ಸ್ಥಿತ ಸುದರ್ಶನಾತ್ಮಕ  ಸಂಕರ್ಷಣ ರೂಪಿಪರಮಾತ್ಮಾ  ಪ್ರೀಯತಾಮ್ ||

ಲೇಖಕರು:
ಡಾ । ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಆಚಾರ್ಯ
ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ,
ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ
ಬೆಂಗಳೂರು

ಸಂಗ್ರಹ:
ಸುಧಾ ಭಟ್ಟ್ , ಉಡುಪಿ

ಟೈಪಿಂಗ್:

ಸುಧಾ ಭಟ್ಟ್ , ಉಡುಪಿ

The post ಧನುರ್ಮಾಸ ಪೂಜಾ  first appeared on Shivalli Brahmins.

     ಯೋ  ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯವಿಪಿನಂ  ತತ್ವಮಸ್ಯಸಿನಾಚ್ಛಿನತ್ |

     ಶ್ರೀಮದಕ್ಷೋಭ್ಯತೀರ್ಥಾಯ  ನಮಸ್ತಸ್ಮೈ  ಮಹಾತ್ಮನೇ || 

ಲೇಖಕರು:
ಡಾ । ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಆಚಾರ್ಯ
ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ,
ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ
ಬೆಂಗಳೂರು

ಸಂಗ್ರಹ:
ಸುಧಾ ಭಟ್ಟ್ , ಉಡುಪಿ

ಟೈಪಿಂಗ್:

ಸುಧಾ ಭಟ್ಟ್ , ಉಡುಪಿ

The post ಅಕ್ಷೋಭ್ಯತೀರ್ಥರ  ಆರಾಧನೆ  first appeared on Shivalli Brahmins.

ಲೇಖಕರು:
ಡಾ । ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಆಚಾರ್ಯ
ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ,
ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ
ಬೆಂಗಳೂರು

ಸಂಗ್ರಹ:
ಸುಧಾ ಭಟ್ಟ್ , ಉಡುಪಿ

ಟೈಪಿಂಗ್:

ಸುಧಾ ಭಟ್ಟ್ , ಉಡುಪಿ

The post ದತ್ತಾತ್ರೇಯಜಯಂತೀ  first appeared on Shivalli Brahmins.

    ಮಾರ್ಗಶಿರ  ಶುಕ್ಲಏಕಾದಶೀ  ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ  ಗೀತೋಪದೇಶಗೈದ  ದಿನ. ಇಂದು  ಸಮಗ್ರಗೀತೆಯನ್ನು  ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡಿದರೆ  ವೇದೋಪನ್ಯಾಸಗೈದ  ಫಲ. 

   ಗೀತಾಸಾರವೆನಿಸಿದ  ಹದಿನೈದನೆಯ ಅಧ್ಯಾವನ್ನಾದರೂ  ಪಾರಾಯಣ  ಮಾಡೋಣ. 

ಮುಕ್ಕೋಟಿ  ದ್ವಾದಶೀ 

     ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಶುಕ್ಲದ್ವಾದಶಿಯು  ಮುಕ್ಕೋಟಿದ್ವಾದಶೀ. ಸೌರಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ  ಧನುರ್ಮಾಸದಲ್ಲಿ  ಒದಗುವ  ಶುಕ್ಲದ್ವಾದಶಿಯು  ಮುಕ್ಕೋಟಿ ದ್ವಾದಶಿಯೆನಿಸಿದೆ. 

   ಮುಕ್ಕೋಟಿ ದೇವತೆಗಳೂ  ಇಂದು  ಭೂವೈಕುಂಠವೆನಿಸಿದ  ತಿರುಪತಿಗೆ  ಬಂದು  ಸ್ವಾಮಿಪುಷ್ಕರಿಣಿಯಲ್ಲಿ  ಮಿಂದು  ಶ್ರೀನಿವಾಸನ  ದರ್ಶನವನ್ನು  ಪಡೆಯುತ್ತಾರಂತೆ. 

    ಈ  ದಿನ  ತಿರುಪತಿಯ  ಸ್ವಾಮಿಪುಷ್ಕರಿಣೀ  ಸ್ನಾನ  ಮತ್ತು  ಶ್ರೀನಿವಾಸನ  ದರ್ಶನ  ವಿಶೇಷ  ಪುಣ್ಯಫಲಪ್ರದ. ಅಲ್ಲಿ  ಹೋಗಿ  ದರ್ಶನ  ಮಾಡಲು  ಅನುಕೂಲವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ  ಇಲ್ಲೇ  ಉಷ:ಕಾಲದಲ್ಲಿ  ಪುಷ್ಕರಿಣೀತೀರ್ಥಸ್ಮರಣೆಯೊಂದಿಗೆ  ಸ್ನಾನ  ಮಾಡಿ  ಹುಗ್ಗಿಯನ್ನು  ನಿವೇದಿಸಿ  ಪೂಜಿಸಿ  ಸಂತರ್ಪಣೆ  ಮಾಡುವ  ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. 

ಲೇಖಕರು:
ಡಾ । ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಆಚಾರ್ಯ
ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ,
ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ
ಬೆಂಗಳೂರು

ಸಂಗ್ರಹ:
ಸುಧಾ ಭಟ್ಟ್ , ಉಡುಪಿ

ಟೈಪಿಂಗ್:

ಸುಧಾ ಭಟ್ಟ್ , ಉಡುಪಿ

The post ಗೀತಾಜಯಂತೀ -ಮುಕ್ಕೋಟಿ  ದ್ವಾದಶೀ  first appeared on Shivalli Brahmins.

ಸ್ಕಂದಪಂಚಮೀ 

         ಮಾರ್ಗಶಿರ  ಶುಕ್ಲ  ಪಂಚಮೀದಿನ  ಸ್ಕಂದಪಂಚಮೀ.  ನಾಗಾರಾಧನೆಗೆ  ಇದು  ಪರ್ವಕಾಲ.  ಇಂದು  ಕುಮಾರಸ್ಕಂದ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ  ಬ್ರಹ್ಮ್ಮಚಾರಿಗಳ  ಆರಾಧನೆ  ಅತಿಶಯ  ಫಲಾದಾಯಕ.  

ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಷಷ್ಠೀ 

        ಸ್ಕಂದಪಂಚಮಿಯ  ಮಾರನೇ  ದಿನ  ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಷಷ್ಟೀ .  ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನು  ತಾರಕಾಸುರನನ್ನು  ಸಂಹರಿಸಿದ  ತಿಥಿಯಿದು.  ಇಂದ್ರನಿಂದ  ದೇವಸೇನಾಧಿನಾಥನಾಗಿ  ಅಭಿಷೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ  ದಿನ.  

ಭಗವಂತನ  ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ  ಆವಿರ್ಭವಿಸಿದವ  ಕಾಮ, ಮನಸ್ಸನ್ನು  ಮಥನ  ಮಾಡಿ  ಅಲ್ಲೋಲಕಲ್ಲೋಲವಾಗಿಸಿವುದರಿಂದ  ಇವನೆ  ಮನ್ಮಥ.  ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ  ಹುಟ್ಟಿ  ನಮ್ಮ  ಮನದಲ್ಲೂ  ಆವಿರ್ಭವಿಸುವುದರಿಂದ  ಇವನೇ  ಮನೋಜ. ಮನಸಿಜ.  ಇವ  ಪುರಂದರೇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ  ಎಂಟನೆಯ  ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದು  ಸಾಧನೆ  ಮಾಡಿಸುವ  ಮನಸ್ತತ್ವಾಭಿಮಾನಿ  ದೇವ.  

ಈ  ಕಾಮನಿಗೆ  ಮೂರು  ಅವತಾರಗಳು. ಮೊದಲನೆಯ  ಸನತ್ಕುಮಾರ.  ಎರಡನೆಯ  ಸ್ಕಂದ.  ಮೂರನೆಯವ  ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ  ಮಗ  ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ. 

ಪಾರ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ  ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿದ್ದ  ರುದ್ರನ  ತೇಜಸ್ಸು  ಅಗ್ನಿಯ  ಪ್ರವೇಶದಿಂದಾಗಿ  ಸ್ಕನ್ನವಾಯಿತು.  ಸ್ಕನ್ನವಾದ  ರೇತಸ್ಸಿನಿಂದ  ಜನಿಸಿದವ  ಸ್ಕಂದ.  ಆ  ಶಿವಶಕ್ತಿಯನ್ನು  ಅಗ್ನಿ  ಧರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.  ಹಾಗಾಗಿ  ಈತ  ಅಗ್ನಿಭೂ, ಅಗ್ನಿ  ಅದರ  ಬಿಸಿ  ತಾಳದಾದ.  ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು  ಬಿಟ್ಟ . ಗಂಗೆಯು  ಬಿಸಿ  ತಾಳಲಾರದೆ  ಶರವೆಂಬ  ಹುಲ್ಲಿನ  ವನದಲ್ಲಿಟ್ಟಳು.  ಶ್ರವಣದಲ್ಲಿ  ಹುಟ್ಟಿದ  ಈತ  ಶರವಣಭವ.  ಕೃತ್ತಿಕಾದೇವತೆಗಳು  ಆರು  ಮಂದಿ  ಹಾಲು  ಕೊಟ್ಟರು.  ಈಗ  ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ಷಡಾನನಾದ.  ಮಯೂರವನ್ನೂ  ಕುಕ್ಕುಟವನ್ನು  ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ.  

ಮನೋನಿಯಾಮಕನಾದ  ಈ  ಸ್ಕಂದನನ್ನು  ಈತನ  ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾದ  ಭಗವಂತನ  ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ರೂಪವನ್ನೂ  ಇಂದು  ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.  

        ಷಡಾನನಂ   ಕುಂಕುಮರಕ್ತವರ್ಣಂ

       ಮಹಾಮತಿಂ  ದಿವ್ಯ ಮಯೂರವಾಹನಮ್ |

       ರುದ್ರಸ್ಯ  ಸೂನುಂ  ಸುರಸೈನ್ಯನಾಥಂ

       ಗುಹಂ  ಸದಾ  ಶರಣಮಹಂ  ಪ್ರಪದ್ಯೇ ||

 ಹೀಗೆ  ಸ್ಕಂದ  ಪಂಚಮೀ  ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಷಷ್ಠೀ   ದಿನಗಳಲ್ಲಿ  ಸ್ಕಂದನನ್ನು  ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು.  

ನಾಗಾರಾಧನೆ 

ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ  ಹಾಗು  ಗಣೇಶ  ಇವರೀರ್ವರೂ  ಶಿವಸುತರು. ತಮ್ಮ ವಿನಾಯಕ, ವಿಘ್ನ ಗಣಗಳಿಗೆ   ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ  ಗಣೇಶನೆನಿಸಿದ.  ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನು  ದೇವಸೇನೆಯಲ್ಲಿ  ಸೇರಿದ  ನಾಗಗಳಿಗೂ  ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ  ನಾಗೇಶನೆನಿಸಿದ.  ನಾಗಗಳ  ಜೀವಕ್ಕೆ  ಸಂಚಕಾರ  ಬಂದಾಗ  ರಕ್ಷಣೆಯಿತ್ತ.  ನಾಗಗಳನ್ನು  ಕೊಲ್ಲದೇ  ಪೂಜಿಸಬೇಕೆಂದು  ಆದೇಶಿಸಿದ.  ನಾಗಗಳ  ಪುಜೆಯಿಂದ  ನನಗೆ  ತೃಪ್ತಿಯೆಂದು  ವರವಿತ್ತ.  

ಹಾಗಾಗಿ  ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಷ್ಠಿಯಂದು ನಾಗಾರಾಧನೆ  ನಡೆಯುತ್ತದೆ.  ನಾಗರಕಲ್ಲು  ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯಾಗಿದ್ದ   ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ  ಹೋಗಿ  ಹಾಲೆರೆದು  ಅರಶಿನ  ಹಚ್ಚಿ  ಸುತ್ತುಹಾಕಿ  ನಮಸ್ಕರಿಸುವುದು  ಇಂದು  ಎಲ್ಲೆಡೆ  ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ.  

ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳವರು  ಒಂಭತ್ತು  ಬ್ರಹ್ಮ್ಮಚಾರಿಗಳನ್ನು  ಸ್ಕಂದ -ಸರ್ಪಗಳ  ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ  ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. 

‘ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಷಷ್ಠಿಯನ್ನು  ‘ಚಂಪಾಷಷ್ಠೀ’  ಎಂದೂ  ವ್ಯವಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಶುಕ್ಲ ಷಷ್ಠೀ, ರವಿವಾರ, ವಿಶಾಖಾ ನಕ್ಷತ್ರ , ವೈಧೃತೀಯೋಗಗಳು  ಒಟ್ಟು  ಕೂಡಿದರೆ  ಆ  ಯೋಗ  ‘ಚಂಪಾಷಷ್ಠೀ ಎಂದು  ನಿರ್ಣಯಸಿಂಧು  ಹೇಳಿದೆ.

ಪಂಚಮಿಯಿದ್ದು  ಮಧ್ಯಾಹ್ನವ್ಯಾಪಿನಿಯಾಗಿ  ಷಷ್ಠಿಯಿದ್ದರೆ  ಅದನ್ನೇ  ‘ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಷಷ್ಠೀ’ ಎಂದು  ಪರಿಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.  

ವಟು ಆರಾಧನೆ

ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನಿಗೆ  ಕುಮಾರನೆಂದೂ  ಹೆಸರು.  ಕೌಮಾರಾವಸ್ಥೆಯ  ಗಾಯತ್ರೀ ಮಂತ್ರ ಜಾಪಕ ವಟುಗಳೆಂದರೆ  ಕುಮಾರನಿಗೂ,  ನಾಗಗಳಿಗೂ  ಅತ್ಯಂತ  ಪ್ರೀತಿ.  ವಟುಗಳ  ಆರಾಧನೆ-ಸಂತರ್ಪಣೆಗಳಿಂದ  ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ  -ನಾಗಗಳ  ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು  ಸಂಪಾದಿಸಬಹುದು.  ಕನಿಷ್ಠ  ಎಂಟು  ಬ್ರಹ್ಮ್ಮಚಾರಿಗಳನ್ನು  ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.  ಅವರಲ್ಲಿ  ಎಂಟು  ಪ್ರಮುಖ  ನಾಗಗಳನ್ನು  ಆವಾಹಿಸಿ  ಪೂಜಿಸಬೇಕು.  ಆ  ಎಂಟು  ನಾಗಗಳನ್ನು  ಆಗ್ನೇಯಪುರಾಣ  ಹೀಗೆ  ಹೆಸರಿಸಿದೆ- 

      ಶೇಷವಾಸುಕಿತಕ್ಷಾಖ್ಯಾ:  ಕರ್ಕಟೋ~ಬ್ಜೋ   ಮಹಾಂಬುಜ : |

     ಶಂಖಪಾಲಶ್ಚ  ಕುಲಿಶ:  ಇತ್ಯಷ್ಟೌ ನಾಗವಾರ್ಯಕಾ: ||

        ಶೇಷ, ವಾಸುಕಿ ,ತಕ್ಷಕ, ಕರ್ಕೋಟಕ, ಪದ್ಮ, ಮಹಾಪದ್ಮ, ಶಂಖಪಾಲ, ಕುಲಿಶ ಎಂಬ  ಎಂಟು  ನಾಗಗಳು.  ಒಂಭತ್ತನೆ  ವಟುವಿನಲ್ಲಿ  ಸಂಕರ್ಷಣನನ್ನು  ಆವಾಹಿಸಿ  ಪೂಜಿಸಬೇಕು. 

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ  ಸರ್ಪ, ಅನಂತ ,ಶೇಷ, ಕಪಿಲ , ನಾಗ , ಕಾಲಿಯ,  ಶಂಖಪಾಲ,  ಭೂಧರ  ವಾಸುಕಿ ಎಂಬ  ಒಂಭತ್ತು  ನಾಗಗಳ  ಆರಾಧನೆಯಿದೆ. ಆರಾಧನೆಯ  ಕ್ರಮ  ಹೀಗೆ –

  ಶೇಷಾದಿಸಕಲಸರ್ಪಾಂತರ್ಗತ  ಪ್ರಾಣಸ್ಥಸಂಕರ್ಷಣ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ  ಬ್ರಹ್ಮ್ಮಚಾರ್ಯಾ ರಾಧನಂ   ಕರಿಷ್ಯೇ|

     ಶೇಷಾಯ  ನಮ:  |  ಶೇಷ  ಸ್ವಾಗತಮ್  | (ಸುಸ್ವಾಗತಮ್ ) 

     ಶೇಷಸ್ಯ  ಇದಮಾಸನಮ್  |  (ಅಸ್ತು ಸುಖಾಸನಮ್ ) 

     ಶೇಷ  ಇದಂ  ತೇ  ಪಾದ್ಯಮ್  |  (ಅಸ್ತು ಪಾದ್ಯಮ್)

     ಶೇಷಂ  ಭವತ್ಸು  ಆವಾಹಯಿಷ್ಯೆ  |  (ಅಸ್ತು  ಆವಾಹಯ ) 

     ಶೇಷ  ಇದಂ  ತೇ  ಅರ್ಘ್ಯಮ್ | (ಅಸ್ತ್ವರ್ಘ್ಯಮ್)                 

ಶೇಷಾಯ   ನಮ: |  ಗಂಧಾದಿಸಕಲಾರಾಧನೈ:  ಸ್ವರ್ಚಿತಮ್ | (ಅಸ್ತು) 

(ಕಂಸದಲ್ಲಿರವುದನ್ನು  ವಟುಗಳು  ಹೇಳಬೇಕು.)  

    ಹೀಗೆ  ವಟುವಿನಲ್ಲಿ  ಶೇಷನನ್ನು  ಆವಾಹಿಸಿ, ಉಪಚರಿಸಿ, ಪಾದ  ತೊಳೆದು, ಗೋಪಿಚಂದನ, ಯಜನೋಪವೀತ, ಪಂಚಪಾತ್ರೆ, ಫಲ, ಮಡಿಪಂಚೆ ಇವುಗಳನ್ನು  ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ  ಕೊಟ್ಟು  ನಮಿಸಬೇಕು.

    ಅನೇನ  ಸೋಪಸ್ಕರ  ಶೇಷಾರಾಧನೇನ  ಶೇಷಾಂತರ್ಗತ  ಸಂಕರ್ಷಣಪರಮಾತ್ಮಾ ಪ್ರೀಯತಾಮ್| 

    ಹೀಗೆಯೇ  ವಾಸುಕಯೇ  ನಮ: | ವಾಸುಕೇ ಸ್ವಾಗತಮ್ | ವಾಸುಕೇ:  ಇದಮಾಸನಮ್ | ಇತ್ಯಾದಿ  ಊಹಿಸಬೇಕು.

ಲೇಖಕರು:
ಡಾ । ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಆಚಾರ್ಯ
ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ,
ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ
ಬೆಂಗಳೂರು

ಸಂಗ್ರಹ:
ಸುಧಾ ಭಟ್ಟ್ , ಉಡುಪಿ

ಟೈಪಿಂಗ್:

ಸುಧಾ ಭಟ್ಟ್ , ಉಡುಪಿ

The post ಸ್ಕಂದಪಂಚಮೀ , ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಷಷ್ಠೀ  first appeared on Shivalli Brahmins.

        ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞಕೃತಂ   ಭಾಷ್ಯಮಾದೌ  ತದ್ಭಾವ ಪೂರ್ವಕಮ್ | 

       ಯೋ  ವ್ಯಾಕರೋತ್  ನಮಸ್ತಸ್ಮೈ  ಪದ್ಮನಾಭಾಖ್ಯ ಯೋಗಿನೇ  ||

ಲೇಖಕರು:
ಡಾ । ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಆಚಾರ್ಯ
ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ,
ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ
ಬೆಂಗಳೂರು

ಸಂಗ್ರಹ:
ಸುಧಾ ಭಟ್ಟ್ , ಉಡುಪಿ

ಟೈಪಿಂಗ್:

ಸುಧಾ ಭಟ್ಟ್ , ಉಡುಪಿ

The post ಪದ್ಮನಾಭತೀರ್ಥರ  ಆರಾಧನೆ  – ಕಾರ್ತಿಕ ಕೃಷ್ಣ ಚತುರ್ದಶಿ first appeared on Shivalli Brahmins.

ಕ್ಷೀರಸಾಗರ ಮಥನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ  ಜ್ಞಾನ ಮುದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ  ಅಮೃತ ಕಲಶವನ್ನು  ಹಿಡಿದು  ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವ  ಆವಿರ್ಭವಿಸಿದ.  ಆಯುರ್ವೇದವನ್ನು  ಪ್ರಸಾರಗೊಳಿಸಿದ. 

ಆಚಾರ್ಯ ಮಧ್ವರು  ತಂತ್ರಸಾರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ  ಹೇಳಿದ  ಧನ್ವಂತರಿ ಮಂತ್ರದ  ಜಪ, ತರ್ಪಣ, ಹೋಮಗಳು  ಪ್ರಶಸ್ತ. ದ್ವಾದಶಿಯಾದ್ದರಿಂದ  ಹೋಮವು  ಕ್ಲೇಶ ಸಾಧ್ಯ. 

ಧನ್ವಂತರಿಯಾಗಿ  ಅವತರಿಸಿದ  ಭಗವಂತನನ್ನು  ಚಂದ್ರಮಂಡಲದಲ್ಲಿ  ಧ್ಯಾನಿಸೋಣ.  ಹಲವು  ಚಂದ್ರರ  ತಂಪುಕಾಂತಿ ಈತನದು.  ಅಮೃತಮಯವಾದ  ತಂಪು  ಕಿರಣದಿಂದ  ಲೋಕವನ್ನು  ಸಂಜೀವನಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ  ಧನ್ವಂತರಿಯ  ಚೆಲುಮುಖ ಅಮಿತಾನಂದವನ್ನು  ಹೊರಸೂಸುತ್ತಿದೆ. ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ  ಜ್ಞಾನಮುದ್ರೆ. ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ  ಅಮೃತ ಕಲಶ. (ಉಳಿದೆರಡು  ಕೈಗಳಲ್ಲಿ  ಶಂಖಚಕ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ  ತುಲಸೀ  ಅಮೃತವಲ್ಲಿ ಮೂಲಿಕೆಗಳು) 

                     ಚಂದ್ರೌಘಕಾಂತಿಮಮೃತೋರುಕರೈರ್ಜಗಂತಿ 

                    ಸಂಜೀವಯಂತಮಮಿತಾತ್ಮಸುಖಂ  ಪರೇಶಮ್|

                     ಜ್ಞಾನಂ  ಸುಧಾಕಲಶಮೇವ  ಚ  ಸಂದಧಾನಂ 

                      ಶೀತಾಂಶುಮಂಡಲಗತಂ  ಸ್ಮರತಾತ್ಮ ಸಂಸ್ಥಮ್ ||

                      ಹೀಗೆ  ಧ್ಯಾನಿಸಿ  ಪ್ರಾರ್ಥನೆ  ಸಲ್ಲಿಸಿ  ನಮಸ್ಕರಿಸಿ.

ಧನ್ವಂತರೇಂ~ಗರುಚಿ ಧನ್ವಂತರೇರಿತರು  ಧನ್ವನ್ತಸ್ತ ರೀಭವ  ಸುಧಾ 

ಭಾನ್ವಂತರಾವಸಥ  ಮನ್ವಂತರಾಧಿಕೃತ  ತನ್ವಂತ ರೌಷಧನಿಧೇ |

ದನ್ವಂತರಂಗಶುಗುದನ್ವಂತ ಮಾಜಿಷು  ವಿತನ್ವನ್ ಮಮಾಭ್ದಿತನಯಾ  

ಸೂನ್ವಂತಕಾತ್ಮಹೃದ  ತನ್ವಂತರಾವಯವ  ತನ್ವಂತರಾರ್ತಿಜಲಧೌ ||

ನಮೋ  ಧನ್ವಂತರೇ  ತುಭ್ಯಂ  ಸಂಸ್ಕೃತಿವ್ಯಾಧಿನಾಶನ |

ಪದ್ಮಪತ್ರವಿಶಾಲಾಕ್ಷ  ದೇವವೈದ್ಯ  ನಮೋ~ಸ್ತು  ತೇ ||

ಲೇಖಕರು:
ಡಾ । ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಆಚಾರ್ಯ
ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ,
ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ
ಬೆಂಗಳೂರು

ಸಂಗ್ರಹ:
ಸುಧಾ ಭಟ್ಟ್ , ಉಡುಪಿ

ಟೈಪಿಂಗ್:

ಸುಧಾ ಭಟ್ಟ್ , ಉಡುಪಿ

The post ಧನ್ವಂತರಿ ಜಯಂತೀ  first appeared on Shivalli Brahmins.

ತುಳಸಿಯ  ಜೊತೆಗೆ  ನೆಲ್ಲಿಯ  ಶಾಖೆಯನ್ನು  ನೆಟ್ಟು  ಮಂಟಪ  ರಂಗವಲ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ  ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು. ಬಾಳೆದಿಂಡು ಮಣ್ಣಿನ ಹಣತೆ ನೆಲ್ಲಿದೀಪಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾದ ತುಳಸಿಯ  ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಪೂಜಾದ್ರವ್ಯಗಳೊಡನೆ  ಬಂದು ತುಳಸೀಪೂಜೆಯನ್ನು  ಮಾಡಬೇಕು.

 ಶ್ರೀತುಲಸೀದಾಮೋದರ ಪ್ರೇರಣಯಾ ತುಲಸೀದಾಮೋದರಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ

ತುಲಸೀ ಧಾತ್ರೀಸನ್ನಿಧೌ ವಿಷ್ಣುಪೂಜಾಖ್ಯಂ ಕರ್ಮ ಕರಿಷ್ಯೇ |

ಘಂಟಾನಾದ,ಶಂಖಪೂಜೆ ಪೀಠಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ತುಲಸೀ ಹಾಗೂ ನೆಲ್ಲಿ(ಧಾತ್ರೀ)ಯ ನೆರಳಲ್ಲಿ ದಾಮೋದರನನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

        ಉತ್ತಿಷ್ಠೋತ್ತಿಷ್ಠ  ಗೋವಿಂದ ಉತ್ತಿಷ್ಠ    ಗರುಡಧ್ವಜ|

ಉತ್ತಿಷ್ಠ  ಕಮಲಾಕಾಂತ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಮಂಗಲಂ ಕುರು||

 ಇದಂ  ವಿಷ್ಣುರ್ಮೇಧಾ ತಿಥಿರ್ವಿಷ್ಣುರ್ಗಾಯತ್ರೀ |   

  ಇದಂ  ವಿಷ್ಣುರ್ವಿಚಕ್ರಮೇ  ತ್ರೇಧಾ  ನಿಧದೇ  ಪದಮ್ |

  ಸಮೂಹ್ಳಮಸ್ಯ  ಪಾಂಸುರೇ  |

  ದಾಮೋದರಾಯ  ನಮ: ತುಲಸೀಧಾತ್ರೀಸನ್ನಿಧೌ  ದಾಮೋದರಮಾವಾಹಯಾಮಿ |

  ಭೂ : ದಾಮೋದರಮಾವಾಹಯಾಮಿ |

  ಭುವ : ದಾಮೋದರಮಾವಾಹಯಾಮಿ  |

  ಸ್ವ: ದಾಮೋದರಮಾವಾಹಯಾಮಿ |

  ಭೂರ್ಭುವ: ಸ್ವ: ದಾಮೋದರಮಾವಾಹಯಾಮಿ | ಸ್ಥಾಪಯಾಮಿ | ಪೂಜಯಾಮಿ|

 ಆವಾಹಿತದಾಮೋದರಾಯ  ನಮ: | ಧ್ಯಾಯಾಮಿ | 

ಷೋಡಶೋಪಚಾರ ಪೂಜೆಯನ್ನು  ಮಾಡಬೇಕು. 

ದಾಮೋದರ  ನಮಸ್ತೆ~ಸ್ತು  ನರಕಾರ್ಣವತಾರಕ  |

ಸಂಸಾರದಾಮಬದ್ಧಂ  ಮಾಂ  ಮೋಚಯಸ್ವ ದಯಾನಿಧೇ |

ಗತಾ ಮೇಘಾ  ವಿಯಚ್ಚೈವ ನಿರ್ಮಲಂ  ನಿರ್ಮಲಾ  ದಿಶ: |

ಶಾರದಾನಿ ಚ  ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಗೃಹಾಣ  ಮಮ ಕೇಶವ ||

ದಾಮೋದರಾಯ  ನಮ: | ಪುಷ್ಷಾಂಜಲಿಂ ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ |

ಧೂಪ -ದೀಪ  ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನಿತ್ತು  ವಂದಿಸಬೇಕು. 

ಪ್ರಸೀದ  ತುಲಸೀ ದೇವಿ  ಪ್ರಸೀದ  ಹರಿವಲ್ಲಭೇ |

ಕ್ಷೀರೋದಮಥನೋದ್ಭೂತೇ  ತುಲಸಿ  ತ್ವಾಂ ನಮಾಮ್ಯಹಮ್ ||

 ತುಲಸ್ಯೈ  ನಮ: | ಸ್ನಾನ -ವಸ್ತ್ರಗಂಧಾದೀನಿ ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ |

ಕುಂಕುಮಂ  ತಿರಕಂ ಚಾರು  ರಕ್ತವರ್ಣಂ ಸುಶೋಭನಮ್ |

ಮಂಗಲಂ  ಮಂಗಲೇ ದೇವಿ ಫಾಲಧಾರ್ಯಂ ದದಾಮಿ  ತೇ ||

ತುಲಸ್ಯೈ  ನಮ: | ಹರಿದ್ರಾ -ಕುಂಕುಮಂ  ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ |

ಭ್ರೂ ಮಧ್ಯಶೋಭಿಸಿಂಧೂರಂ ತಪ್ತಹೇಮಸಮಪ್ರಭಮ್ |

ತುಭ್ಯಂ  ದಾಸ್ಯಾಮಿ  ತುಲಸಿ  ಮಮ  ದೋಷಂ ವ್ಯಪೋಹಯ ||

ಸಿಂಧೂರಂ  ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ |

ಅಕ್ಷತಾನ್ ಶುಭದಾನ್ ದೇವಿ ಹರಿದ್ರಾಚೂರ್ಣ ಮಿಶ್ರಿತಾನ್ |

ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಷ್ವ   ಶ್ರೀದೇವಿ  ತುಲಸ್ಯೈ ತೇ ನಮೋ  ನಮ: ||

ಅಕ್ಷತಾನ್  ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ  |

ಮಾಲತೀ  ಬಿಲ್ವಮಂದಾರಕುಂದಾದಿ ಸುಮನೋಹರಮ್ |

ಪುಷ್ಪಂ  ಗೃಹಾಣ  ದೇವೇಶಿ  ಸರ್ವಮಂಗಲದಾ ಭವ     || 

ನಾನಾವಿಧ ಪುಷ್ಪಾಣಿ  ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ |    

   ಧೂಪ -ದೀಪಗಳೊಂದಿಗೆ  ದೇವನಿವೇದಿತವಾದ  ಉದ್ದಿನ ದೋಸೆ. ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ, ಭಕ್ಷ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು  

    ನಿವೇದಿಸಿ  ಮಂಗಳಾರತಿ  ಮಾಡಬೇಕು. 

      ನಮಸ್ತೇ  ಶ್ರೀಸಖಿ  ಶುಭೇ  ಪಾಪಹಾರಿಣಿ  ಪುಣ್ಯದೇ  |

      ನಮಸ್ತೇ  ನಾರದನುತೇ  ನಾರಾಯಣಮನ: ಪ್ರಿಯೇ ||

      ಯಾ  ದೃಷ್ಟಾ ನಿಖಿಲಾಘಸಂಘಶಮನೀ  ಸ್ಪೃಷ್ಟಾ ವಪು: ಪಾವನೀ 

      ರೋಗಾಣಾಮಭಿವಂದಿತಾ ನಿರಸನೀ ಸಿಕ್ತಾಂತಕತ್ರಾಸಿನೀ |

      ಪ್ರತ್ಯಾಸತ್ತಿವಿಧಾಯಿನೀ ಭಗವತ: ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಸಂರೋಪಿತಾ 

       ನ್ಯಸ್ತಾ ತಚ್ಛರಣೇ  ವಿಮುಕ್ತಿಫಲದಾ  ತಸ್ಯೈ ತುಲಸ್ಯೈ ನಮ:||

       ತುಲಸೀ  ದಾಮೋದರಾಭ್ಯಾಂ  ನಮ: | ಪ್ರದಕ್ಷಿಣನಮಸ್ಕಾರಾನ್  ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ | 

ತುಲಸೀ  ದಾಮೋದರಾಭ್ಯಾಂ  ನಮ: | ಇದಂ ವಾಂ ಅರ್ಘ್ಯಮ್ | ಎನ್ನುತ್ತಾ  ಹಾಲುತುಂಬಿದ  ಶಂಖದಿಂದ  ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು  ಕೊಟ್ಟು  ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದು  

ಇಂದು  ಎದ್ದಿರುವ ದೇವನನ್ನು  ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು.

              ಬ್ರಹ್ಮೇಂದ್ರ ರುದ್ರೇಂದ್ರಕುಬೇರಸೂರ್ಯ –

              ಸೋಮಾದಿಭಿರ್ವಂದಿತ  ವಂದನೀಯ |

              ಬುಧ್ಯಸ್ವ  ದೇವೇಶ  ಜಗನ್ನಿವಾಸ 

              ಮಂತ್ರಪ್ರಭಾವೇನ  ಸುಖೇನ  ದೇವ ||

              ಇಯಂ  ತು  ದ್ವಾದಶೀ ದೇವ  ಪ್ರಬೋಧಾರ್ಥಂ  ವಿನಿರ್ಮಿತಾ |

              ತ್ವಯೈವ  ಸರ್ವಲೋಕನಾಂ  ಹಿತಾರ್ಥಂ  ಶೇಷಶಾಯಿನಾ ||

               ಉತ್ತಿಷ್ಠೋತಿಷ್ಠ  ಗೋವಿಂದ  ತ್ಯಜ  ನಿದ್ರಾಂ  ಜಗತ್ಪ್ರಭೋ |

               ತ್ವಯಿ  ಸುಪ್ತೇ  ಜಗನ್ನಾಥ  ಜಗತ್ಸುಪ್ತಂ  ಭವೇದಿದಮ್ |

                ಉತ್ಥಿತೇ  ಚೇಷ್ಟತೇ  ಸರ್ವಂ  ಉತ್ತಿಷ್ಠೋತ್ತಿಷ್ಠ  ಮಾಧವ|

ಅನಯಾ ಪೂಜಯಾ ಭಾರತೀರಮಣಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣಾಂತರ್ಗತ: ತುಲಸೀದಾಮೋದರಾತ್ಮಕ:  ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ:  ಪ್ರೀಯತಾಮ್ |

 ಹೀಗೆ  ಪೂಜೆ ಮುಗಿಸಿ  ಸಂಕೀರ್ತನೆಯನ್ನು  ಮಾಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.  ಸಂಕೀರ್ತನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ  ಪದ್ಯ  ಹಾಗೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ‘ತುಳಸೀಸಂಕೀರ್ತನೆ  ಹಾಡುಗಳು’  ಎಂಬ  ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ.

 ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ವ್ರತ ಮಾಪನ

ಇಂದಿಗೆ   ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯವ್ರತ ಮುಗಿದಿದೆ. ಈಗ ವ್ರತದ  ಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣ  ಬಿಡಬೇಕು.  ವಿಪ್ರರಿಗೆ  ಬೇಳೆ-ಬೆಲ್ಲ  ದಾನವಿತ್ತು-

         ಇದಂ  ವ್ರತಂ  ಮಯಾ  ದೇವ  ಕೃತಂ  ಪ್ರೀತ್ಯೈ  ತವ  ಪ್ರಭೋ  |

          ನ್ಯೂನಂ  ಸಂಪೂರ್ಣತಾಂ  ಯಾತು  ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದಾಜ್ಜನಾರ್ದನ ||

         ಅನೇನ  ಮಯಾ ಸಪತ್ನಿಕೇನ  ಆಚರಿತೇನ  ಶಾಕವ್ರತ -ದಧಿವ್ರತ -ಕ್ಷೀರವ್ರತ-ದ್ವಿದಲವ್ರತಾಖ್ಯ

         ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ    ವ್ರತಕರಣೇನ  ವಾಸುದೇವಸಂಕರ್ಷಣ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ  ಅನಿರುದ್ಧಾತ್ಮಕ:  

         ಮಧ್ವಪತಿ:  ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ:  ಪ್ರೀಯತಾಮ್ ||

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣ ಮಸ್ತು |

ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧಿ ಪೂಜಾ    

ಪ್ರಾತಃ:ಕಾಲದ ತುಲಸೀದಾಮೋದರಪೂಜೆಯಂತೆಯೇ  ಸಾಯಂಕಾಲವೂ  ತುಲಸೀಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ  ಪೂಜೆ  ಮಾಡಿ  ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನಿಟ್ಟು  ಎದ್ದಿರುವ  ಭಗವಂತನನ್ನು  ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ  ಪೂಜೆಗೆ  ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧಿ ಪೂಜೆಯೆಂದು  ಹೆಸರು. ಹೆಚ್ಚು  ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ  ಬೆಳಗ್ಗೆಯೇ  ಈ  ಪೂಜೆ  ಮುಗಿಸಿರುವುದರಿಂದ  ಮತ್ತೆ  ಸಾಯಂ  ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧಿಪೂಜೆಯನ್ನು  ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. 

ತುಲಸೀ ವಿವಾಹ  

ಇಂದು  ತುಲಸೀವಿವಾಹವನ್ನು  ಕೆಲವರು  ಮಾಡುವುದಿದೆ,  ತುಳಸಿಯೆಂಬ  ಲಕ್ಷ್ಮೀರೂಪವನ್ನು  ದೇವದೇವನಿಗಿತ್ತು  ವಿವಾಹಮಾಡುವ  ಕಲ್ಯಾಣಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ  ಮೊದಲು  ತುಳಸೀ ದಾಮೋದರನನ್ನು  ಹಿಂದೆ  ತೋರಿಸಿದಂತೆ  ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  

ಇಲ್ಲಿ  ತುಲಸೀವೃಂದಾವನಕ್ಕೆ  ಬೆಳ್ಳಿಯ  ತುಲಸೀಮುಖವಾಡವನ್ನು  ಹಾಕಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.  ನಾರಾಯಣ ದಾಮೋದರನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು  ತುಲಸಿಗೆ  ಅಭಿಮುಖವಾಗಿಸಿ  ಮಧ್ಯೆ  ಅಂತ:ಪಟ ಹಿಡಿದು  ಶೋಭಾನೆ, ಮಂಗಳಾಷ್ಟಕಗಳನ್ನು  ಹೇಳಿ –

        ದೇವೀಂ  ಕನಕಸಂಪನ್ನಾಂ  ಕನಕಾಭರಣೈರ್ಯುತಾಮ್ |

 ದಾಸ್ಯಾಮಿ ವಿಷ್ಣವೇ ತುಭ್ಯಂ ವಿಷ್ಣು ಲೋಕಜೀಗೀಷಯಾ |

 ಮಯಾ  ಸಂಪ್ರಾರ್ಥಿತಾಂ ಯಥಾಶಕ್ತ್ಯಲಂಕೃತಾಂ ಇಮಾಂ ತುಲಸೀಂ ದಾಮೋದರಾಯ ಶ್ರೀಧರಾಯ  ವರಾಯ  ತುಭ್ಯಮಹಂ ಸಂಪ್ರದದೇ |

    ಹೀಗೆ  ಹೇಳಿ ಸಾಕ್ಷತೋದಕವನ್ನು ದೇವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ತುಲಸೀ ದೇವಿಯನ್ನು  ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ  ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು.

    ‌‌ತ್ವಂ ದೇವಿ ಮೇ ~ಗ್ರತೋ ಭೂಯಾ: ತುಲಸೀ ದೇವಿ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋ: |

ತ್ವಂ ದೇವಿ ಪೃಷ್ಠತೋ ಭೂಯಾ: ತ್ವದ್ದಾನಾತ್ ಮೋಕ್ಷ ಮಾಪ್ನುಯಾಮ್ ||

ಎನ್ನುತ್ತಾ. ದೇವನು ಮಾಂಗಲ್ಯ ಬಂಧನವನ್ನು ಮಾಡಿದನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ವಾದ್ಯ ಘೋಷಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು. ಧ್ರುವಾದ್ಯೌಮಂತ್ರಗಳನ್ನು  ಪಠಿಸಬೇಕು. ಮಂಗಳಾರತಿ  ಮಾಡಿ  ವಂದಿಸಬೇಕು.

ಲಕ್ಷ ದೀಪೋತ್ಸವ 

ಕಾರ್ತಿಕಮಾಸಪೂರ್ತಿ  ದೀಪೋತ್ಸವಕ್ಕೆ  ಮಹತ್ಫಲವಿದೆ.  ಅದರಲ್ಲೂ  ಕಾರ್ತಿಕಹುಣ್ಣಿಮೆ  ಮತ್ತು  ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ  ದಿನ  ದೀಪೋತ್ಸವವು  ಸರ್ವಾಭೀಷ್ಟದಾಯಕ. ಜ್ಞಾನಾರೋಗ್ಯವರ್ಧಕ. 

ದೀಪೋತ್ಸವನ್ನು  ಮಾಡುವವನನ್ನು  ಯಮನೂ  ಒಯ್ಯಲು  ಬರುವುದಿಲ್ಲವಂತೆ. ಅವನನ್ನು  ಅಧಿವ್ಯಾಧಿಗಳು  ಮುಟ್ಟಲಾರವಂತೆ. 

         ದೀಪೋತ್ಸವ : ಕೃತೋ  ಯೇನ  ಸರ್ವಾಭೀಷ್ಟಪ್ರದಾಯಕ: |

         ವರ್ಧಂತೇ  ತಸ್ಯ  ಸತತಂ  ಜ್ಞಾನಸೌಭಾಗ್ಯಸಂಪದ: ||

        ದೀಪೋತ್ಸವಂ  ಯಃ  ಕುರುತೇ  ತಂ ಯಮೋ~ಪಿ  ನ  ಪಶ್ಯತಿ |

        ಅಧಯೋ  ವ್ಯಾಧಯೋ  ಬ್ರಹ್ಮ್ಮನ್  ನ  ಸ್ಪೃಶಂತಿ  ಕದಾಚನ || 

                                                                                    (ಸ್ಮೃತಿಮುಕ್ತಾವಲೀ ) 

ಈ  ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ಸರ್ವದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲೂ  ದೀಪಾರಾಧನೆಯು  ವಿಶೇಷವಾಗಿ  ನಡೆಯುತ್ತದೆ.  ದೀಪೋತ್ಸವನ್ನು  ಮನೆಯಲ್ಲೂ  ನಡೆಸಬಹುದು. 

ಸಂಕಲ್ಪ – ಕಾರ್ತಿಕಪೂರ್ಣಿಮಾಯಾಂ  ಕಾರ್ತಿಕದಾಮೋದರಪ್ರೇರಣಾಯಾ  ಕಾ ರ್ತಿಕದಾಮೋದರಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ  ದೀಪೋತ್ಸವಂ  ಕರಿಷ್ಯೇ | 

      ಅದ್ಯ  ದೀಪೋತ್ಸವಂ  ದೇವ  ಕರಿಷ್ಯೇ  ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದತಃ: | 

      ನಿರ್ವಿಘ್ನಂ  ಸಿದ್ಧಿಮಾಯಾತು  ಯಥೋಕ್ತಫಲದೋ  ಭವ || 

       *  ಚಿನ್ನ , ಬೆಳ್ಳಿ ,  ಕಂಚು , ತಾಮ್ರ  ಮಣ್ಣಿನ  ಹಣತೆಗಳನ್ನು  ದೀಪಕ್ಕಾಗಿ  ಬಳಸಬಹುದು. ಕಬ್ಬಿಣವೂ  ದೀಪದ  ವಿಷಯದಲ್ಲಿ  ನಿಷಿದ್ಧವಲ್ಲ 

      *    ಆಕಳ  ತುಪ್ಪ, ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ  ,  ತೆಂಗಿನೆಣ್ಣೆಗಳು  ಶುಭಪ್ರದಗಳು . ಎಮ್ಮೆಯ  ತುಪ್ಪ, ಹರಳೆಣ್ಣೆಗಳು  ನಿಷಿದ್ಧ. 

*      ಬತ್ತಿ  ಇಷ್ಟೇ  ಇರಬೇಕೆಂಬ  ನಿಯಮವಿಲ್ಲ, ಒಂದು , ಎರಡು ,  ಮೂರು  ಎಷ್ಟಾದರೂ  ಸರಿ . 

      *  ದೀಪವು  ದೇವರಿಗಭಿಮುಖವಾಗಿರಬೇಕು. ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖದೀಪ  ಕೂಡದು. ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ  ದೀಪ  ಹಚ್ಚುವುದಾದರೆ  ದಕ್ಷಿಣಮುಖವಾಗಿರಬಹುದು. 

         ಸ್ನೇಹೋ  ದೀಪಂ  ಯಥಾ  ಧೃತ್ವಾ  ಸರ್ವಲೋಕೋಪಕಾರಕ:  | 

         ತಥಾ  ಭವಾನ್  ಮಮ  ಜ್ಞಾನಂ  ಹೃದಿ ಧಾರಯ  ಸಂತತಮ್ ||

          ತ್ವದ್ದೂಮಗಂಧಮಾಘ್ರಾಯ ಯಥಾ  ಪೂತಾಶ್ಚ ಖೇಚರಾ: | 

          ತಥಾ ಪ್ರಜ್ವಲ  ದೀಪ  ತ್ವಂ  ಸಪ್ತಲೋಕಸಮಾಶ್ರಯಾ : ||

     ದೇವರ  ಗರ್ಭಗುಡಿಯ  (ಸ್ವಗೃಹದ ) ಭದ್ರದೀಪದಿಂದ  ಏಕಾರತಿಯನ್ನು  ಹಚ್ಚಿ  ಆ  ದೀಪದಿಂದ  ದೇವಳದ  ಪ್ರಾಕಾರಾದಿ ಸ್ಥಲದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ (ಸ್ವಗೃಹದ  ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ )  ದೀಪ  ಹಚ್ಚಿ  ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು. 

ಪ್ರಾರ್ಥನಾಮಂತ್ರ – 

      ಕೌಸ್ತುಭೋರಸ್ಕ  ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ  ವಸ್ತ್ರಮಾಲಾದ್ಯಲಂಕೃತ |

      ತ್ವತ್ಪ್ರೀಯೇ  ಮಯಾ ದತ್ತಾಮ್  ದೀಪಮಾಲಾಂ  ಗೃಹಾಣ ತಾಮ್ ||

       ನ  ಜಾನೇ ಕರ್ಮ  ಯತ್ಕಿಂಚಿತನ್ನಾಪಿ  ಲೌಕಿಕವೈದಿಕೇ  | 

      ತಥಾ~ಪಿ  ಮತೃತಾಂ  ಪೂಜಾಂ  ಸ್ವೀಕುರುಷ್ವ ಜನಾರ್ದನ ||

       ಕಾಮತೋ ~ಕಾಮತೋ  ವಾಪಿ  ನ  ಕೃತಂ  ನಿಯಮಾರ್ಚನಮ್ | 

       ಕೇನಚಿದ್ವಿಘ್ನದೋಷೇಣ  ಪರಿಪೂರ್ಣಂ  ತದಸ್ತು  ಮೇ ||

      ಅನೇನ  ದೀಪೋತ್ಸವಕರಣೇನ ಕಾರ್ತಿಕದಾಮೋದರಾತ್ಮಕ : ಪರಂಜ್ಯೋತಿ: ಪರಮಾತ್ಮಾ  ಪ್ರೀಯತಾಮ್ | 

ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ  ಈ  ದೀಪೋತ್ಸವದ  ಬಗ್ಗೆ  ಒಂದು  ಮಾತಿದೆ – 

         ಊರ್ಜೇ   ಶ್ರೇಷ್ಠೇ  ನರೋ  ಯಸ್ತು  ನ  ಕುರ್ಯಾದ್ದೀಪಕೋತ್ಸವಮ್  | 

         ತಸ್ಯ ಸಾವಂತ್ಸರೀ ಪೂಜಾ  ನಿಷ್ಪಲಾ  ಭವತಿ  ಧ್ರುವಮ್ || 

ಕಾರ್ತಿಕದ  ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು  ದೀಪೋತ್ಸವನ್ನು  ಆಚರಿಸದಿದ್ದರೆ  ಒಂದು  ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಮಾಡಿದ  ಪೂಜೆ  ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದೆಂದೂ  ದೀಪೋತ್ಸವವನ್ನು  ಆಚರಿಸದಿದ್ದರೆ  ಸರ್ವಾಭೀಷ್ಟ ಸಿಧ್ಧಿಯೆಂದೂ  ಹೇಳುವ  ಈ  ಸ್ಮೃತಿಗಳ  ಆಂತರ್ಯ  ದೀಪೋತ್ಸವವು  ಅವಶ್ಯಕರ್ತವ್ಯ ವೆಂಬುದು. ಕನಿಷ್ಠ  ನಾಲ್ಕು  ದೀಪವನ್ನಾದರೂ  ಇಂದು  ಹಚ್ಚಿಟ್ಟು  ಕೀರ್ತನೆ ಸಂಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು. 

ಧಾತ್ರೀಹವನ – ವನಭೋಜನ 

        ತ್ರಯೋದಶ್ಯಾಂ  ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ  ಪೌರ್ಣ ಮಾಸ್ಯಾಮಥಾಪಿ  ವಾ | 

        ಪಂಚಮ್ಯಾಂ  ವಾ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ  ವನಭೋಜನಮಾಚರೇತ್ ||

        ಸರ್ವೋಪಸ್ಕರ ಸಂಯುಕ್ತೋ  ವೃದ್ಧ ಬಾಲೈಶ್ಚ  ಸಂವೃತ: | 

         ವನಂ  ಪ್ರವೇಶಯೇದ್ಧಿಮಾನ್  ಧಾತ್ರೀ ವೃಕ್ಷೈ ಶ್ಚ  ಶೋಭಿತಮ್ ||

                                                                                   (ಸ್ಮೃತಿ ಮುಕ್ತಾವಲೀ ) 

ಇತ್ಯಾದಿ  ಸ್ಮೃತಿಭಣಿತಿಗಳಿಂದ   ಉತ್ಥಾನ ದ್ವಾದಶೀ ನಂತರದಲ್ಲಿ  ತ್ರಯೋದಶೀ, ಚತುರ್ದಶೀ , ಪೂರ್ಣಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ  ಪಂಚಮಿಯಂದು  ನೆಲ್ಲಿ ಮರವಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ  ಹೋಗಿ  ಅಡುಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಹಾಗೂ ಹವನದ  ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು  ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ‘ಧಾತ್ರೀಹವನ ‘ ಎಂಬ  ಶೌನಕೋಕ್ತವಿಧಿಯನ್ನು  ಆಚರಿಸಿ  ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಭೋಜನಪೂರ್ವಕ  ಬಂಧುಮಿತ್ರರೊಡನೆ  ಭೋಜನ  ಮಾಡಿ  ಆ  ರಾತ್ರಿ  ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ   ಇರಬೇಕು. 

*   ಧಾತ್ರೀಹವನವನ್ನು  ಭಾನುವಾರ  ಅಥವಾ ಸಪ್ತಮೀ ತಿಥಿಯಂದು  ನಡೆಸುವಂತಿಲ್ಲ. 

*   ಇಂದಿನ  ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ  ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ  ಮತ್ತು  ಹೊಸ ಹುಣಿಸೇ ಕಾಯಿಯನ್ನು  ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. 

*      ಧಾತ್ರೀಹವನವಾಗುವ  ತನಕ  ಹೊಸನೆಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ  ಹೊಸ  ಹುಣಿಸೆಯನ್ನು  ಉಪಯೋಗಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಒಂದು   ರೀತಿಯ  ಅಗ್ರಯಣೇಷ್ಟಿಯಿದು. 

*      ಧಾತ್ರೀಹವನದ  ಬಲಿ ದಾನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ  ನೆಲ್ಲಿಗಿಡಕ್ಕೆ  ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ  ಬರುವುದಕ್ಕೆ  ಮಹತ್ಫಲವನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 

*      ಈ   ವನಭೋಜನವನ್ನು  ಪಟ್ಟಣಿಗರು  ಒಟ್ಟಾಗಿ  ಸೇರಿ  ಆಚರಿಸುವುದರಿಂದ  ಅಶ್ವಮೇಧದ  

       ಫಲವಿದೆ. 

*       ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿದೀಪ,  ನೆಲ್ಲೆಕಾಯಿ  ಹಾರಾರ್ಪಣೆ  ಇವೂ  ವಿಶೇಷ  ಫಲದಾಯಕಗಳು. 

*   ಉಡುಪಿ -ಧರ್ಮಸ್ಥಳ  ಮುಂತಾದ  ಕಡೆ  ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ  ಧಾತ್ರೀಹವನದ  ಅನುಷ್ಠಾನ  ಅತಿವಿರಲ.  ಉತ್ಥಾನದ್ವಾದಶಿಯಂದೇ  ತುಳಸಿಗೆ  ನೆಲ್ಲಿ ಕೊಂಬೆಯನ್ನು  ನೆಟ್ಟು  ನೆಲ್ಲಿಯ  ಅಡುಗೆಯನ್ನು  ಮಾಡಿ  ನಿವೇದಿಸಿ  ನೂತನಫಲಗಳನ್ನು  ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಲೇಖಕರು:
ಡಾ । ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಆಚಾರ್ಯ
ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ,
ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ
ಬೆಂಗಳೂರು

ಸಂಗ್ರಹ:
ಸುಧಾ ಭಟ್ಟ್ , ಉಡುಪಿ

ಟೈಪಿಂಗ್:

ಸುಧಾ ಭಟ್ಟ್ , ಉಡುಪಿ

The post ಉತ್ಥಾನ ದ್ವಾದಶೀ-ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧಿ ಪೂಜಾ-ಲಕ್ಷ ದೀಪೋತ್ಸವ-ಧಾತ್ರೀಹವನ – ವನಭೋಜನ first appeared on Shivalli Brahmins.